Tranh chấp quyền trực tiếp nuôi con giữa cha/mẹ và người không phải là cha mẹ trong đơn yêu cầu sửa đổi

Under Texas law, the best interest of the child is the most important consideration in custody cases, also known as "conservatorship." The Texas Family Code does not define the term "best interest of the child." It leaves it to family court judges to decide what it means in each case.

Luật pháp Texas cho rằng việc cả cha và mẹ cùng nuôi dạy con sẽ mang lại lợi ích tốt nhất cho trẻ. Nói cách khác, tòa án nên trao quyền trực tiếp nuôi con cho cả cha và mẹ của đứa trẻ trừ khi tòa án tìm thấy lý do quan trọng để không đưa ra quyết định như vậy.

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã khẳng định quyền làm cha mẹ trong phán quyết năm 2000, Troxel kiện Granville. The court held that the Constitution “protects the fundamental right of parents to make decisions concerning the care, custody, and control of their children.” A fit parent has the right to make decisions for their child. Tòa án không được can thiệp vào các quyền này trừ khi có người cung cấp bằng chứng cho thấy họ không phải là phụ huynh đủ tiêu chuẩn.

Vào năm 2020, Tòa án Tối cao Texas đã tuyên bố trong vụ kiện pháp lý của C.J.C. rằng bất cứ người nào có khiếu nại về phụ huynh không đủ tiêu chuẩn đều phải gánh vác trọng trách chứng minh. Tuy nhiên, tòa án không đưa ra bất kỳ hướng dẫn nào về loại bằng chứng có thể giúp người khiếu nại phủ định giả định này.

Luật pháp Texas không có định nghĩa về thuật ngữ "phụ huynh đủ tiêu chuẩn". Các tòa án đã thảo luận về những vấn đề có thể cho thấy sự không đủ tiêu chuẩn của một phụ huynh. Các vấn đề này liên quan đến nguy cơ gây tổn hại đến sức khỏe thể chất hoặc quá trình phát triển năng lực cảm xúc của trẻ em. Sau đây là ví dụ về những vấn đề có thể ảnh hưởng đến điều kiện đủ tiêu chuẩn của phụ huynh:

• Gia đình có tiền sử bạo lực, tức là cha/mẹ bạo hành người còn lại
• Bỏ bê hoặc ngược đãi con cái
• Sử dụng ma túy hoặc tiêu thụ quá nhiều đồ uống có cồn
• Điều kiện sống không an toàn hoặc không ổn định

Tòa án Texas cho rằng việc cho phép cha/mẹ chăm sóc con của họ là vì lợi ích tốt nhất cho đứa trẻ đó. Điều này áp dụng cho những vụ tranh chấp về:

• Nơi đứa trẻ sẽ sống;
• Người có thể đưa ra quyết định cho con; và
• Người có quyền thăm con.

Để chứng minh quý vị là phụ huynh đủ tiêu chuẩn, hãy thể hiện rằng quý vị có thể chăm sóc con mình một cách đầy đủ. Nếu quý vị làm được điều này, tòa án sẽ không có lý do gì để đắn đo việc quý vị có nên có quyền trực tiếp nuôi con hay không.

Tuy nhiên, người không phải là cha mẹ có thể tìm cách đưa ra bằng chứng cho thấy quý vị đang gây tổn hại đến sức khỏe thể chất hoặc tinh thần của đứa trẻ. Họ phải phủ định được giả định "đứa trẻ sẽ có cuộc sống tốt hơn khi ở với quý vị". Để làm được điều này, họ phải cung cấp được những bằng chứng then chốt.

Gần đây, Cơ quan lập pháp của Texas đã sửa đổi luật pháp để khắc phục vấn đề này. Từ ngày 1 tháng 9, 2021, việc người giám hộ qua đời sẽ là căn cứ để sửa đổi lệnh về quyền nuôi con. Tuy nhiên, tòa án không nhất thiết phải trao quyền trực tiếp nuôi con cho phụ huynh còn lại. Tòa án phải xem xét bất kỳ quy định hạn chế nào đối với việc phụ huynh còn lại tiếp cận đứa trẻ trong lệnh về quyền nuôi con. Nếu lệnh đó có các quy định hạn chế, thì tòa án có thể cân nhắc việc giao đứa trẻ cho người không phải là cha mẹ.

Người không phải là cha mẹ là bất cứ người nào không phải là cha mẹ nuôi hoặc cha mẹ ruột của đứa trẻ. Sau đây là một số ví dụ về người không phải là cha mẹ:

• Ông bà nội/ngoại;
• Cô dì chú bác;
• Cha mẹ kế;
• Những người khác có quan hệ huyết thống nhưng không phải quan hệ thông qua hôn nhân, chẳng hạn như cụ ông và cụ bà, bà trẻ và ông trẻ; và anh/chị/em họ ruột; và
• Bất cứ người nào khác có tư cách tham gia vào vụ kiện tranh chấp quyền nuôi con, như được trình bày bên dưới.

Người không phải là cha mẹ phải có "tư cách" tham gia vào vụ kiện tranh chấp quyền nuôi con. "Tư cách" nghĩa là họ có mối quan hệ hoặc sự kết nối với đứa trẻ.

Mục 102.003(a) của Bộ luật gia đình Texas mô tả những người có thể có tư cách trong vụ kiện tranh chấp quyền nuôi con. Sau đây là một số ví dụ về người không phải là cha mẹ nhưng có tư cách:

• Người không phải là cha/mẹ nuôi nhưng đã "thực sự chăm sóc, quản lý và trông giữ đứa trẻ" từ 06 tháng trở lên;
• Người đã sống với đứa trẻ và cha/mẹ hoặc người giám hộ của đứa trẻ trong ít nhất 06 tháng, và cha/mẹ hoặc người giám hộ đó đã qua đời;
• Cha/mẹ nuôi đã chăm sóc đứa trẻ ít nhất 01 năm; hoặc
• Ông/bà, ông/bà cố, anh/chị/em ruột, cô/dì, chú/bác, cháu gái hoặc cháu trai của đứa trẻ, nếu một trong những điều sau đây là đúng:
  • Cả cha và mẹ của đứa trẻ đều đã qua đời;
  • Cả cha và mẹ hoặc cha/mẹ còn sống đồng ý rằng người không phải là cha mẹ đó có tư cách; hoặc
  • Hoàn cảnh hiện tại của đứa trẻ cho thấy nguy cơ nghiêm trọng về sức khỏe thể chất hoặc quá trình phát triển năng lực cảm xúc của em.

Tòa án nên xác định xem người không phải là cha mẹ có tư cách hay không trước khi tiến hành bất cứ thủ tục nào khác trong vụ kiện. Ngay cả khi tòa án nhận thấy người không phải là cha mẹ có tư cách, thì họ vẫn phải phủ định được giả định về "phụ huynh đủ tiêu chuẩn".

Người không phải là cha mẹ phải gánh vác trọng trách chứng minh trong tình huống này. Trước tiên, họ phải chứng minh rằng họ có tư cách. Sau đó, họ phải thể hiện rằng quý vị không phải là phụ huynh đủ tiêu chuẩn. Cuối cùng, họ phải chứng minh rằng họ đủ tiêu chuẩn để chăm sóc cho đứa trẻ.

Theo luật pháp tiểu bang, người không phải là cha mẹ khó có thể chứng minh rằng phụ huynh không đủ tiêu chuẩn. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp tòa án đã đưa ra lệnh về quyền nuôi con mà theo đó, quan tòa đã xác định rằng quý vị là phụ huynh đủ tiêu chuẩn. Trong vụ kiện sửa đổi lệnh, tòa án chỉ có thể xem xét những gì đã xảy ra kể từ khi lệnh gần đây nhất được đưa ra. Người không phải là cha mẹ phải đưa ra bằng chứng cho thấy quý vị đã đặt con mình vào tình thế nguy hiểm về thể chất hoặc tinh thần, hoặc quý vị không chăm sóc con mình ở mức thỏa đáng.